Uitsluiten of niet, 3

Als honden worden uitgesloten van de fokkerij, neemt de keus van het aantal fokdieren af. Dat is logisch. Het gevolg is een toename van inteelt, vooral in kleine populaties als de Saarlooswolfhond. In kleine populaties is de onderlinge verwantschap toch al enorm en het uitsluiten van fokdieren vergroot dan weer het risico op nieuwe erfelijke gebreken. Gebreken die in de komende jaren zichtbaar zullen worden en waarvan we nu het bestaan nog niet weten. Sommige fokkers sluiten alle dragers van erfelijke ziekten uit in hun fokkerij en ze denken daar goed aan te doen. Dat is niet zo! Ik zal dat hieronder uitleggen. Bij de Saarloos Wolfhond is 56% van de populatie vrij van de verlammingsziekte DM en 44% is drager. Dat ziet er op papier zo uit:

DM is een verschrikkelijke ziekte. Moet je DM dragers dan uitsluiten van de fokkerij? Nee! Ik schreef in mijn vorige stukjes al dat er veel misverstanden bestaan over het fokken met honden die een recessief erfelijke ziekte hebben. Maar als je met DM dragers fokt, dan fokt je toch met zieke dieren? Het antwoord is alweer: nee! Dragers zijn niet ziek!

In mijn familie komt de zeldzame, erfelijke ziekte trichopoliodystrofie voor, ook wel het syndroom van Menkes. De ziekte is dodelijk, er is geen behandeling. Lijders hebben een levensverwachting van ongeveer drie jaar. De afwijking wordt recessief doorgegeven, dat betekent dat het gen van de vader en van de moeder moet komen om ziek te worden. Het gen wordt via het X-chromosoom doorgegeven.  Alleen jongens kunnen de ziekte krijgen. De dragers worden niet ziek, anders was ik er (misschien tot grote opluchting van sommigen ;-)) al lang niet meer geweest. En denk maar niet dat je zelf de dans ontspringt. Genetici weten dat ieder mens minstens een paar dodelijke genen met zich meedraagt. Gelukkig dus maar dat de dragers daar geen last van hebben.

Met een beetje kennis van de genetica kun je erfelijke ziekten bij rashonden terugdringen. Dat gaat zo:

Als een hond die het DM gen niet heeft  (groen) gepaard wordt aan een DM drager (blauw) krijg je 50% nakomelingen die het DM gen niet hebben. Met deze honden kun je weer verder fokken. De andere 50% is drager, maar… zij krijgen de ziekte niet.

Als je op deze manier de fokkerij stuurt, nemen de DM vrije honden toe en de dragers af. Dát heet nou verantwoord fokken. Zo bewaar je de genenvariatie, fok je geen zieke honden en tegelijkertijd komen er in de volgende generaties steeds minder dragers voor.  Na jarenlang zorgvuldig fokken ziet het er dan zo uit:

terugdringen DM dragers door zorgvuldige fokkerij

Maar niet alle fokkers willen jarenlang wachten. Dus sluiten ze dragers uit van hun fokkerij onder het motto: dan zijn mijn foklijnen mooi vrij van erfelijke afwijkingen! Bijkomend argument is dat de pups uit deze combinaties niet getest hoeven te worden op die erfelijke afwijkingen. Zij zijn immers vrij door afstamming.  En dát scheelt de eigenaar weer kosten voor genetisch onderzoek. Een dwerggentest kost circa 130 Euro, een DM test kost ongeveer 70 Euro, exclusief de kosten voor dierenarts en DNA afname. Zo kun je als nieuwe eigenaar al snel 250 Euro in de knip houden! Dat is mooi, zou je zeggen. Maar nee, toch niet! Het effect op de populatie als geheel is dat de inteelt stijgt waardoor het risico op andere gebreken explosief toeneemt.

Het verhaal is nog niet uit. Want naast DM zijn er nog meer erfelijke afwijkingen. Kijk even naar het stukje groen met vrije honden hierboven: dat wordt steeds kleiner. Daarom het dringende advies van genetici: gebruik in kleine populaties de dragers in de fokkerij! Beperk de fokdieren niet tot alleen de vrije honden! Je komt dan van de regen in de drup, want er komen in dat geval geheid andere gebreken bij, waardoor het groene gebied nóg kleiner wordt! Je sluit jezelf in, zoals je een vloer schildert en in de hoek eindigt. Je kunt geen kant meer op! Volgende keer nog een stukje over PRA en dwerggroei en dan ga ik het weer over gezellige dingen hebben.

Dit bericht werd geplaatst in Algemeen en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Uitsluiten of niet, 3

  1. Suzanne Stoetzer zegt:

    Helder verhaal, Johan. Vooral je vergelijking met het schilderen van de vloer en ingesloten in de hoek eindigen is een mooi beeld!

    groetjes, Suzanne

  2. Rick zegt:

    Goed over nagedacht en duidelijk uitgelegd! Hopelijk ook eindelijk te begrijpen voor de gemiddelde hondenbezitter.

Geef je reactie:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s